19 februari de Keizerskroon

Over verdwenen liefde en paardenbelasting

Het is vrijdag 19 februari 2010. Gisteravond hebben we onze belastingaangifte gedaan, wat ons inspireerde tot het onderwerp van vandaag.
De gevelsteen met de kroon van Karel de Vijfde geeft dit pand haar naam; de Kroon of de Keizerskroon. Kronen waren vroeger vooral op gevels van herbergen te vinden en deze kroon verwijst dan ook naar een gelijknamige herberg elders in de stad, van een familielid van de toenmalige bewoner.

Omstreeks 1547 komt het pand aan de Mient in handen van een Hoornse wijnkoopman die zich in Alkmaar heeft gevestigd; Jacob Coren. Hij laat de stadswapens van Alkmaar (Burcht) en Hoorn (Hoorn) aanbrengen. Hij heeft ook de gevel in de huidige vorm laten maken. De twee beelden stellen geloof (links met kruis) en hoop (rechts met anker) voor. Het verhaal gaat dat er nog een derde beeld op de top van het pand zou hebben gestaan; de Liefde. Op een dag zou dit beeld spoorloos verdwenen zijn.
Coren overlijdt in 1566 en laat een duur pand achter waar een hoge belasting voor betaald moest worden. Belasting betaalde je naar rijkdom. Er werd bijvoorbeeld gekeken naar het aantal schoorstenen en stookplaatsen, het aantal en de grootte van de ramen en deuren en hoeveel dienstbodes je bezat. De belastingambtenaar kwam aan huis om zelf het aantal en de grootte van bijvoorbeeld de ramen te inventariseren.
Eind 18e eeuw, begin 19e eeuw werd naast de al bestaande belastingen de Paardenbelasting van Gogel ingevoerd. Het paard was de auto van de 19de eeuw, het middel om jezelf te vervoeren en dus ook een aantrekkelijk middel voor de overheid om belasting te heffen. Voor het eerste paard dat je bezat betaalde je toen vijfentwintig gulden per jaar. Dit bedrag liep op naarmate je meer paarden bezat.

Na Jacob Coren hebben er dan ook alleen vermogende lieden, rijke kooplui en renteniers in het pand gewoond, waaronder een burgemeester en een zijdekoopman. De zuidvruchten, die naast de beelden zijn afgebeeld, zijn toegevoegd in 1672 toen waarschijnlijk een fruithandelaar het pand in zijn bezit had. De Keizerskroon is het buurpand van Koopmanshuis de Zijworm.

• Categorieën:
• Historische panden