25 september de Laat

Over open riolen en een zandpad

Het is zaterdag 25 september 2010. Wij shoppen vandaag onze weekendinkopen aan winkelstraat de Laat. De Laat is van oorsprong een korte, smalle waterloop, waarschijnlijk gegraven in de 14e eeuw. Het woord 'Laat' komt van 'Leet' of 'Lede' wat 'gegraven waterloop' betekent. De gracht werd gebruikt voor het afvoeren van water vanaf de zandrug waar de westhelft van de Alkmaarse binnenstad op is ontstaan (bij de Grote Kerk). In de 17e eeuw wordt het water verlengd tot een uitloper van de Schermeer aan de oostkant van Alkmaar en tot de singelgracht aan de westkant van Alkmaar. Aan de Laat woonden in de 17e en 18e eeuw geen deftige regenten, zoals aan bijvoorbeeld de Oudegracht het geval was. Aan de Laat stonden kleine opeengepakte huisjes voor ambachtslieden en kleine winkeliers. Langs de smalle wallekanten stonden rijen bomen die de sobere geveltjes verbloemden en er waren op diverse plekken kleine bruggetjes.

Bij een lage waterstand ontstond er meestal een vreselijke stank, mede ook omdat de gracht als open riool functioneerde. Door de toename van de stadsbewoners raakt de gracht meer en meer vervuild en wordt er besloten de Laat in 1872 te dempen. Het zand waarmee de gracht wordt gedempt wordt afgegraven van de Kanaaldijk en moet maar liefst vijf jaar inklinken, waardoor de Laat een lange tijd een onbestraat zandpad bleef. Pas in 1877 kwam er bestrating.

De Laat wordt dan een straat die zich langzaam ontwikkelt tot een respectabele winkelstraat. Kleine huisjes worden vervangen voor grote, nieuwe winkelpanden. Nu is de Laat de langste winkelstraat van Alkmaar. Wij vinden echter, mede omdat er op de Laat auto's en fietsers mogen rijden, de Langestraat gezelliger om te winkelen.

• Categorieën:
• Pleinen en Straten