31 december 2010, Proost! 30 december 2010, Marktstraat 29 december 2010, Kaashandelaren 28 december 2010, Lamoraalsluis 27 december 2010, Brandweer 26 december 2010, de Stadssleutel 25 december 2010, Alkmaarse Zegel 24 december 2010, Grote Kerk 23 december 2010, de Stadsmuur 22 december 2010, Ambachtsschool Bergerweg 21 december 2010, Saul en David 20 december 2010, Kanonnen Victoriepark 19 december 2010, Hof van Sonoy 18 december 2010, Alkmaars Packet 17 december 2010, Pieter van Foreest 16 december 2010, Vroom en Dreesman 15 december 2010, De Korenschoof 14 december 2010, De Ster 13 december 2010, Tussen Kunst en Kitsch 12 december 2010, Doopsgezinde Kerk 11 december 2010, Schelphoek 10 december 2010, Davelaar 9 december 2010, Ontmoetingssteen 8 december 2010, Molen C 7 december 2010, Fritz Conijn 6 december 2010, Houttil 5 december 2010, Bomen in Alkmaar 4 december 2010, Voormalig pastorie 3 december 2010, Gewelfde Stenen Brug 2 december 2010, Bussen in Alkmaar 1 december 2010, Kaaspakhuis Gedempte Nieuwesloot
24 december 2010, Grote Kerk

24 december Grote Kerk

Over een dubbelkerk en de Reformatie

Het is vrijdag 24 december 2010. Traditiegetrouw is er op Kerstavond een Open Podium met muziek in kerstsfeer, gevolgd door de Kerstnachtdienst. Dit alles vindt plaats in de prachtig verlichte en verwarmde Grote Kerk van Alkmaar.

Toen Alkmaar na het jaar 1000 begon te groeien, nam de behoefte van christenen aan een eigen kerkgebouw toe. Zo was er in 1063 al sprake van een capella Alcmere. De huidige Grote Kerk heeft op dezelfde plek enkele voorgangers gehad, waarvan de laatste een dubbelkerk (deze was naast Laurentius ook gewijd aan Matthias).

In 1468 werd na tien jaar bouwen een toren bij deze dubbelkerk voltooid en voorzien van drie zware klokken. Twee maanden later stortte deze toren in, waarbij twee bagijnen de dood vonden. Ook aan de kerk zelf was schade toegebracht en dus besloot men een geheel nieuwe kerk te gaan bouwen. De bouw van deze Grote Kerk, ook wel Sint-Laurenskerk genoemd, nam maar liefst vijftig jaar in beslag, van 1470-1520.

De huidige Grote Sint-Laurenskerk is daarmee al bijna 500 jaar oud. De bouw stond onder leiding van vader en zoon Keldermans uit Mechelen. De kerk werd gebouwd voor de rooms-katholieke eredienst (Uit deze periode stammen het koorhek en de koorbanken en de unieke houten tombe voor graaf Floris V, uit de vroege renaissance, te vinden in het koor onder het kleine orgel).

Tijdens de Beeldenstorm in 1566 gingen vele kunstschatten verloren, alleen de beelden van Laurentius en Matthias hoog aan de buitenkant van het dwarsschip hebben het overleefd. Gedurende het Spaanse beleg in 1572 werd het kerkzilver omgesmolten om de strijd van Willem van Oranje te financieren.

Na de Reformatie werd het gebouw in 1572 door de hervormden in gebruik genomen. Onder het beheer van de hervormden werden diverse interieurstukken, die bestemd waren voor de rooms-katholieke dienst, vernietigd of verkocht. Zo bleef er weinig over van de katholieke huisraad. Zo werd ook het grote altaarstuk uit 1538-1542 van de beroemde Maerten van Heemskerck verkocht aan Rusland. Het altaarstuk kwam daar nooit aan, omdat het schip waarmee het vervoerd werd verging voor de kust van Zweden. De Zweedse koning schonk het kunstwerk aan de Lutherse dom van Link√?¬∂ping, waar het nog altijd is te vinden. Pas in 1903 werd de herkomst van het altaarstuk herkend. In de Grote kerk staat sinds de laatste restauratie (1991-1996) een kopie op ware grootte.

De hervormde dienst bracht ook nieuwe interieurstukken in de kerk, zoals de preekstoel (1665) met rondom een doophek (1605), de herenbanken rond de zuilen (1651-1655) en grote koperen kaarsenkronen (1642- 1643). En wie Latijn kende en meer kennis op wilde doen, in de Stadslibrije op de verdieping boven de consistoriekamer waren meer dan 300 boeken van bekende schrijvers en denkers te lezen. Doordat deze boeken aan kettingen gebonden waren, zijn ze bewaard gebleven en nu in het Regionaal Archief in te zien.

De kerk heeft twee wereldberoemde orgels. Het kleinste uit 1511, in de kooromgang, is gebouwd door Jan van Covelens en is de oudste nog bespeelbare orgel van Nederland. Het grote orgel (1638-1646) is gebouwd door de familie Hagerbeer, de orgelkas werd ontworpen door de beroemde architect Jacob van Campen. De luiken zijn beschilderd door Cesar van Everdingen. Het instrument werd gemoderniseerd door Frans Caspar Schnitger, een telg uit een beroemd Noord-Duits geslacht van orgelbouwers (1723-1725). Hieraan dankt het instrument zijn schitterende klank.

 
 

Reacties van anderen

  • Wat geweldig dat ons clubje op deze foto staat. Voor ons is zingen op het Open Podium een echte afsluiter van onze serie kerstconcerten. Wat mogen we toch in een mooie stad wonen. Niet voor niets heb ik het wapen van deze prachtige stad op mijn rechterbovenarm staan.

    Theo Hollenberg @ 2010-12-25 09:08:09
  • Wat een vertederend beeld, dat jongetje (?) in het middenpad. Hij heeft het mooiste plekje uitgezocht. Heel mooie plaat Reinier, vooral de symmetrie en de fraaie belichting die de belangrijke details zo goed doen uitkomen!
    Ger @ 2010-12-29 11:14:01

Uw reactie












Plattegrond

Zoeken - +