23 november Huis met de kogel

Over Jan Arentsz en een verbrijzeld spinnewiel

Het is dinsdag 23 november 2010. Deze doodgewone doordeweekse dinsdag leuken wij graag op met een echte Alkmaarse trekpleister. Het huis met de Kogel dankt zijn naam aan de ijzeren kogel die hier hoog in de gevel prijkt, die ons herinnert aan de strijd tegen de Spanjaarden. De beroemde mandenmaker en hageprediker Jan Arentsz woonde in de periode van het Alkmaarse beleg met zijn gezin in dit huis aan de Appelsteeg. Een eeuw na het beleg ontstond een legende rond deze kogel. Het veertig pond zware projectiel zou op 14 september 1573 door de Spanjaarden vanuit hun kamp in Oudorp zijn afgeschoten en dwars door de houten voorgevel zijn gegaan. Hierbij verbrijzelde het een stoel, waarop de dochter des huizes zat te spinnen. Ook het spinnewiel werd compleet vernield, alsmede de wastobbe waaraan de vrouw van Jan Arentsz stond te wassen. Er waren op het moment van de inslag zeven mensen in huis, van wie er niemand gewond raakte.

Het pand aan de Appelsteeg is waarschijnlijk kort voor het beleg gebouwd en is hiermee één van de oudste nog bestaande woonhuizen van Alkmaar. Het is een voor 3/4 deel versteend-houten huis. Het overstek van de stenen zijgevel op de eerste verdieping is bij de verbouwing in de 19e eeuw verdwenen. Het is één van de twee houten huizen die nog over zijn in Alkmaar. In de loop der eeuwen zijn vanwege brandgevaar de meeste houten huizen afgebroken. Vandaag de dag hebben Alkmaar en Amsterdam elk maar twee van dit soort houten huizen over. Het Huis met de Kogel is in 2010 grondig en prachtig gerestaureerd.

• Categorieën:
• Historische panden