16 juli Jacob Cabeliau

Over visdag en watergeuzen

Het is vrijdag 16 juli 2010. Vrijdag visdag, en dus is de vangst van vandaag deze terracotta gedenksteen van Jacob Cabeliau. De steen met twee vissen zit in de zijgevel van het Hooge Huys aan de Sint Laurensstraat. Jacob stierf hier in 1574. Cabeliau is beroemd geworden tijdens het beleg van Alkmaar. Hij verdedigde Alkmaar tegen de Spanjaarden.

Jacob Cabeliau, Heer van Mulhem, wordt geboren in Oudenaerde (bij Gent) in 1527. Hij is een zoon uit een adellijke en rijke familie. Hij wordt op jonge leeftijd al aanhanger van een nieuwe leer waarvoor hij wordt veroordeeld en verbannen. Hij sluit zich aan bij de watergeuzen en is kapitein op één van de schepen die deelnamen aan de inname van Den Briel in 1572.

In 1573 wordt Cabeliau door de prins Willem van Oranje naar Alkmaar gestuurd, maar wordt hier door het stadsbestuur niet binnen gelaten. Hij houdt zich dan tijdelijk op in Egmond-Binnen. Als Haarlem valt onder de Spanjaarden benoemt de prins Cabeliau tot gouverneur van Alkmaar en schrijft het stadsbestuur een brief met het bevel dit keer Cabeliau en zijn mannen wel binnen te laten. Nog steeds twijfelt het stadsbestuur. Als de Spanjaarden op 16 juli echter voor de Kennemerpoort staan en Cabeliau en zijn geuzen voor de Friese Poort, laat burgemeester van Teylingen Cabeliau's leger toch binnen. Deze stormen direct door naar de Kennemerpoort en jagen de Spanjaarden terug naar Heiloo.

Dit is van tijdelijke aard want op 21 augustus begint het beleg van Alkmaar door de Spaanse troepen. Cabeliau is bevelhebber van de stad, maar kan wegens ziekte zelf niet aan de strijd deelnemen. Op 18 september is het hoogtepunt van de strijd wanneer de Spanjaarden de Friese Poort proberen binnen te dringen, hier is Cabeliau wel bij. Hij schrijft uit nood een brief naar de militaire opperbevelhebber van de streek, geuzenleider Diederik van Sonoy. De brief wordt bezorgd door Maarten Pietersz van der Mey. In de brief staat het verzoek om de dijken door te steken. Sonoy volgt dit verzoek en al gauw staan de Spanjaarden tot hun knieën in het water. De Spanjaarden nemen op 8 oktober 1573 de benen.

Na de bestorming op 18 september krijgt Cabeliau hoge koorts. Hij wordt verpleegd in het Hooge Huys waar hij op 22 februari 1574 overlijdt. De volgende dag wordt hij begraven, waar is niet bekend.

• Categorieën:
• Gevelstenen
• Personen