22 mei Kauwgumsteeg

Over Luilak en spum

Het is zaterdag 22 mei 2010. De ochtend begint met Luilak. Luilak is een (met uitsterven bedreigd) Noord-Hollands feest waarvan de oorsprong door geen enkele religie wordt opgeëist. Er gaan verschillende verhalen de rondte over de herkomst van Luilak, maar de viering komt waarschijnlijk voort uit de traditie dat de langslaper (degene die als laatste uit bed kwam) op de zaterdag voor Pinksteren de overige gezinsleden op luilakbollen (warme stroopbroodjes) moest trakteren. De kinderen die het vroegst op waren gingen de straat op om langslapers wakker te maken en ze te bespotten met onder andere rijmpjes en liedjes. Tegenwoordig wordt er door kinderen nog steeds vroeg opgestaan om veel lawaai te maken. Dit gebeurd door belletje trek, oorverdovend geschreeuw en door touw met potten, pannen en blikken achter de fiets aan te slepen. Helaas loopt Luilak ook vaak uit op vandalisme van baldadige jongeren die auto's bekrassen en ramen en muren besmeuren.

Wij staan vandaag ook lekker vroeg op om te blijven plakken bij Alkmaars' bekendste besmeurde muur; de kauwgumsteeg. Alkmaar kent meerdere kauwgumstegen. Maar de beroemdste is deze tussen het Doelenveld en de Gedempte Nieuwesloot. De aanwezigheid van ooit één stukje kauwsel heeft hier blijkbaar steeds meer en meer plaklustigen uitgenodigd.

Gemeente Alkmaar heeft een paar jaar geleden de steeg schoongespoten, maar als protest tegen dit besluit was binnen een maand de steeg al weer helemaal volgeplakt. Met de totale renovatie van het Doelenveld in 2010/2011 is de kauwgumsteeg niet geschikt als visueel aantrekkelijk en veilige entree naar het Doelenveld. De steeg wordt daarom gepimpt en zal een belangrijke en representatieve ingang naar het nieuwe Doelenveld vormen.

Zijn alleen Alkmaarders van die plakfanaten? Nee hoor, in heel de wereld vinden we dit fenomeen terug. In San Luis Obispo (Verenigde Staten) staat een wereldberoemde kauwgummuur. Een paar scholieren plakte er ooit hun uitgekauwde kauwgom op. Dat voorbeeld werd al snel door andere leerlingen gevolgd. Ook volwassenen en buitenstaanders vonden het grappig om hun kauwgom op deze muur achter te laten. Nu doet iedereen het. Van over de hele wereld reizen toeristen speciaal naar San Luis Obispo om er hun uitgekauwde kauwgom op de muur te plakken. En omdat in Amerika de kauwgumafdeling in de supermarkt waarschijnlijk net zo groot is als bij ons de groenteafdeling, is er een veel bredere keus in kleurtjes kauwgum. Met een heuse regenboogmuur als resultaat.

Uitgekauwde en opgedroogde kauwgum plakt bijna direct vast op straten en muren en is dan zeer lastig nog te verwijderen. In Singapore is kauwgum daarom verboden. In Nederland niet, en dat is te zien aan al die vlekken gum die je op elke stoep en straat tegenkomt. Uit een onderzoek uit 2005 werd bekend dat een hoeveelheid van 1,5 miljoen kilo kauwgum jaarlijks op de grond terecht komt. Voor deze uitgekauwde stukjes snoepgoed bestaat geen officieel woord, terwijl andere wegwerpartikelen dat wel hebben. Zo wordt een sigaret een peuk en een auto een wrak. Daarom schreef de columnist S. Montaq in 2004 een column getiteld het gumvraagstuk. Hierin deed hij een oproep aan Nederland om met een naam te komen voor afgedankte kauwgum. 11 van de 41 inzendingen kwamen verrassend met hetzelfde woord Spum. Spum is een samenvoeging van het hedendaagse ongewenste spam, van spugen en van gum.

Helaas voor Montaq heeft het woord nooit de Dikke van Dale gehaald. Maar wellicht als wij allemaal massaal het woord gaan gebruiken schopt het nog wel eens tot woord van het jaar....spum, spum, spum!

• Categorieën:
• Pleinen en Straten