27 januari Man met Kalf

Over slachtvee en handjeklap

Het is woensdag 27 januari 2010. Als het goed is kunnen jullie je al aardig een beeld vormen van ons project. Vandaag staat ons onderwerp aan de rand van de binnenstad.
De Alkmaarse burgemeester Wytema (1948-1970) is een kunstliefhebber, met in het bijzonder de beeldhouwkunst. Hij is dan ook degene die halverwege de jaren 1950 het initiatief voor een beeldenroute langs de rand van de binnenstad stimuleert. De ontwerpen van deze beelden zijn alleen niet altijd naar de zin van de burgers, zo ook niet als in juni 1955 de Commissie Kunstzaken een gipsen model van 'man met kalf' goedkeurt. Het beeld stelt een arbeider voor van een slachthuis die een kalf draagt.

Een herkenbare voorstelling in die tijd, want iedere maandag was in Alkmaar de veemarkt. Vanaf het Hofplein tot ver op de Gedempte Nieuwesloot en op het Waagplein stond het melk- en slachtvee opgesteld. De veemarkt werd zo druk bezocht dat er extra trams met personen- en veewagens moesten worden ingezet. Honderden boeren uit de wijde omgeving kwamen deze dag naar Alkmaar om hun vee te verhandelen. Handjeklap op straat en vervolgens de koop bezegelen onder het genot van een citroenjenevertje of een brandewijn.

Op de goedkeuring van het gipsen model van de 'slachtvoorstelling' komt dus kritiek van de burgers: Wat moeten wij een kind antwoorden die vraagt: "Waar gaat deze man met het kalf heen?" Er is maar één antwoord: "Hij zal het naar het slachthuis brengen". Ik meen te betwijfelen of een beeld dat tot deze gedachten aanleiding geeft een vreugde voor het oog kan zijn en een sieraad voor de stad.
Toch wordt het bronzen beeld enkele maanden later op het bolwerk bij de Bergerbrug geplaatst. Het beeld is gemaakt door G. Bolhuis, die ook 'de liggende man' in het Weteringsplantsoen in Amsterdam maakte, en kostte de gemeente Alkmaar 12.000 gulden.

• Categorieën:
• Kunst