28 juni Paardenmarkt

Over skeletten en het Minderbroederklooster

Het is maandag 28 juni 2010. Nederland wint van Slowakije en gaat daarmee door naar de kwartfinales van het WK voetbal. Wij hopen vandaag te scoren met een stoffig onderwerp; archeologische opgravingen aan de Paardenmarkt.

De Paardenmarkt dankt haar naam aan de veemarkten die hier begin 1600 werden gehouden. Voor deze tijd stond er echter een klooster en een kloosterkapel met begraafplaats. Dit Minderbroederklooster werd in 1448 gesticht als enige mannenklooster in de stad, behorend tot de Orde van Sint Franciscus. Met de beeldenstorm werd het klooster zwaar getroffen en bij de Reformatie in 1572 werden de laatste zes overgebleven Franciscanen gedood. De burgemeesters van Alkmaar besloten in 1573 tot de afbraak van het klooster om er voor in de plaats een plein te maken; de Paardenmarkt.

Omdat de Paardenmarkt straks geheel gerenoveerd gaat worden krijgen archeologen de tijd om onderzoek te doen. De zeventien bomen die op het plein stonden logeren tijdelijk bij de Stadskwekerij en worden in 2011 weer teruggeplaatst. Het terrein wordt in delen blootgelegd door een archeologiebedrijf samen met een groep studenten Fysische Antropologie van de Universiteit van Leiden die hiermee hun veldstage lopen. Men ging naar aanleiding van eerder onderzoek er van uit dat er alleen monniken en vooraanstaande Alkmaarders lagen begraven (zoals Jorden van Foreest in 1559 en diens vrouw), maar inmiddels zijn er ook al een aantal kinderskeletten gevonden. De mensen waren in houten kisten begraven, liggend op de rug. Van de houten kisten is echter weinig meer over.

Het opgraven is een intensief karwei. Elk skelet wordt voorzichtig vrijgelegd en met een zacht borsteltje schoongeveegd. Dan wordt het gefotografeerd, getekend en gemeten. Het skelet wordt dan geborgen en naar de werkplaats vervoerd waar het gewassen, gedroogd en verpakt wordt. Vervolgens gebeurt in het lab van de universiteit het forensische onderzoek, waarbij het geslacht, de leeftijd en eventuele afwijkingen worden bekeken.

Het terrein is afgesloten met hekken, maar de skeletten en botten zijn van achter deze hekken voor het publiek goed zichtbaar! Daarnaast staan er informatieborden bij de hekken en worden er voorlichtingsbijeenkomsten gehouden. De opgravingen zijn ook te volgen via de website van de gemeente Alkmaar.