7 april Sint Elisabeth Ziekenhuis

Over ziekenzorg in Alkmaar

Het is woensdag 7 april 2010. Elk jaar is het op deze datum Wereldgezondheidsdag ofwel World Health Day. Met deze dag vraagt de World Health Organization aandacht voor gezondheid en ziektes in de wereld. Wij vragen daarom vandaag jullie aandacht voor het Sint Elisabeth Ziekenhuis.

Door bemoeienis van de Abdij van Egmond werd er in 1341 in Alkmaar het Sint Elisabethgasthuys gesticht. Een gasthuis, ook wel hospitaal genoemd, was een instelling welke gratis onderdak bood aan armlastigen en pelgrims ('een ieder die hulp behoeft'). Daarnaast hadden de meeste gasthuizen een ziekenzaal. In deze periode zijn er meerdere gasthuizen in Alkmaar te vinden, net als aparte pesthuizen. Het is de eerste vorm van georganiseerde ziekenzorg in Alkmaar. Het Elisabethgasthuis was aan de Langestraat gevestigd.

In 1785 worden het Sint Elisabethgasthuis (ook wel het Vrouwengasthuis genoemd) en het tevens bestaande Mannengasthuis samengevoegd en zo ontstaat het nieuwe Stadsziekenhuis. Door de komst van dit Stadsziekenhuis kwam voor katholiek Alkmaar de naam St. Elisabeth vrij. De katholieken openen in 1897 aan de Emmastraat een eigen ziekeninrichting; het Sint Elisabethgesticht. Het werkte onder de Hippolytusstichting van de congregatie van de Zusters Augustinessen van Barmhartigheid in Delft. Dit ziekenhuis beschikte over een goed uitgeruste operatiekamer en had een capaciteit van ongeveer veertig bedden. Omdat het Stadsziekenhuis ondertussen sterk verouderd en vervallen was, werd er ook door niet-katholieken steeds vaker een beroep gedaan op dit Elisabethgesticht. In 1925 werd daarom gestart met de bouw van een nieuw ziekenhuis aan de Van Everdingenstraat, welke in 1927 in gebruik werd genomen. De naam werd veranderd in Sint Elisabeth Ziekenhuis (EZ). Het was met 350 bedden één van de grootste en modernste ziekenhuizen van Nederland.

Ondertussen had het Stadsziekenhuis duidelijk behoefte aan uitbreiding of verplaatsing. Aan deze behoefte werd gehoor gegeven met het verbouwen en betrekken in 1930 van de voormalige Cadettenschool. De naam Stadsziekenhuis veranderde naar Centraal Ziekenhuis (CZ). In 1930 beschikte Alkmaar dus over twee ziekenhuizen, samen goed voor ruim vijfhonderd bedden.

Eind 1960 is het CZ uitgegroeid tot een groot ziekenhuis. Het EZ raakte verouderd en wenste eigenlijk weer nieuwbouw, maar hier kwam geen toestemming voor. In 1974 fuseren het EZ en het CZ, en gaan beide ziekenhuizen op in het MCA. Vanaf deze fusie verhuizen steeds meer afdelingen en diensten van het EZ naar het CZ, waardoor het CZ voortdurend uitbreidt en bijbouwt. In 2001 worden de gebouwen en terreinen van het EZ geruild tegen de gebouwen en terreinen van het bejaardenhuis/verzorgingshuis Westerlicht (bij het Hertenkamp in de Hout). In 2001 verlaten de laatste afdelingen van het MCA de locaties van het EZ en worden grote delen van het EZ gesloopt. De gebouwen die nu op het terrein staan zijn allen eigendom van het nieuwe zorgcentrum Westerhout. Op de foto zie je de huidige bewoners heerlijk van het zonnetje genieten voor de voormalige kapel, die nu in gebruik is als restaurant en recreatieruimte.

• Categorieën:
• Hedendaagse gebouwen
• Historische panden