31 oktober 2010, Huis van Achten 30 oktober 2010, Ritsevoort 32 29 oktober 2010, Kaaspakhuis Henneman 28 oktober 2010, Tweehands zwaard 27 oktober 2010, Park Oosterhout 26 oktober 2010, Omval 25 oktober 2010, Kennemergarage 24 oktober 2010, Het Kasteeltje 23 oktober 2010, Marco Borsato 22 oktober 2010, RWZI Alkmaar 21 oktober 2010, Mient 6 en 8 20 oktober 2010, Politiebureau 19 oktober 2010, Kuipersbrug 18 oktober 2010, GP Groot 17 oktober 2010, Stedelijk Museum 16 oktober 2010, Scouting 15 oktober 2010, De familie 14 oktober 2010, Toontje Poland 13 oktober 2010, Kunstuitleen 12 oktober 2010, Daalmeerpad 11 oktober 2010, Bank van Lening 10 oktober 2010, Robonsbosmolen 9 oktober 2010, de Groene Voet 8 oktober 2010, Alkmaars ontzet 7 oktober 2010, Alkmaarse stadswapen 6 oktober 2010, Uitgeverij Kluitman 5 oktober 2010,  Accijnshuisje Schermereiland 4 oktober 2010, Hertenkamp 3 oktober 2010, Logegebouw Vrijmetselaren 2 oktober 2010, Kringloopdag 1 oktober 2010, Eetpaleis
6 oktober 2010, Uitgeverij Kluitman

6 oktober Uitgeverij Kluitman

Over Dik Trom en de ruil met een corsettenfabrikant

Het is woensdag 6 oktober 2010. Vandaag is de start van de kinderboekenweek, en dus valt er bij ons te lezen over een Alkmaarse uitgeverij van kinderboeken. Uitgeverij Kluitman is in 1864 opgericht in Alkmaar door Pieter Kluitman. In de loop der jaren is het één van de bekendste uitgevers van kinderboeken in Nederland geworden.

Op 20 april 1864 opent de dan 26-jarige Pieter Kluitman aan dit pand aan Verdronkenoord zijn boekhandel. In het pand bevinden zich, naast de winkel, tevens een drukkerij en boekbinderij. Pieter krijgt het al snel zo druk dat hij een maand later al zijn eerste personeelslid en een leerjongen in dienst neemt. De jaren daarna groeit het bedrijf gestaag, met elf werknemers in 1868. De meesten daarvan werken op de eerste verdieping in de drukkerij.

In 1891 geeft Kluitman het beroemde boek Uit het leven van Dik Trom uit. Dit boek is sindsdien altijd in de winkels verkrijgbaar geweest. In 2000 verscheen de 100e druk, wat erg uniek is voor een boek. Andere klassieke jeugdboeken van uitgeverij Kluitman die al meer dan een eeuw doorlopend verkrijgbaar zijn, zijn Afke's Tiental van Nienke van Hichtum uit 1903 en Paddeltje; de scheepsjongen van Michiel de Ruyter van Johan H. Been uit 1908.

Als de uitgeverij in 1904 veertig jaar bestaat vindt de inmiddels 66-jarige Pieter het welletjes, en stopt hij met werken. Zijn zoons Hendrik-Pieter en Willem-Karel nemen het stokje over. Ze laten in deze periode een nieuw pand bouwen aan de Tesselschadestraat. Het pand aan het Verdronkenoord blijft in gebruik als boekhandel en handelsdrukkerij (een drukkerij speciaal voor briefpapier, visitekaartjes, enveloppen, etc.).

In 1905 wordt de heer Otto de Waal aangenomen aan het Verdronkenoord als eerste bediende en vertegenwoordiger, hij neemt in 1907 de gehele zaak in het oude pand over. Vanaf dat moment noemt hij zijn bedrijf Boekhandel en Drukkerij voorheen P. Kluitman. Hij krijgt toestemming om deze toevoeging voorheen P. Kluitman voor twaalf jaar te gebruiken. Men deed dit vroeger vaker, omdat de klanten dan wisten dat de naam veranderd was, maar ze dezelfde kwaliteit van de nieuwe eigenaar mochten verwachten. Ondertussen hernoemen de twee zonen Kluitman hun zaak aan de Tesselschadestraat tot Gebroeders Kluitman.

Pieter Kluitman overlijdt in 1913 op 75-jarige leeftijd. Al het personeel is op zijn begrafenis en de zaak is de hele dag gesloten. Een jaar later is het 50-jarig jubileum van de zaak. Men vond het echter niet gepast om vlak na het overlijden van de oprichter een feest te geven, en dus blijft het bij een kleinschalige en eenvoudige viering.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog gaat het erg goed met het bedrijf Kluitman. Er wordt meer gelezen dan anders, en dus moet er meer personeel worden aangenomen. Daarnaast moet steeds meer werk worden uitbesteed aan andere drukkerijen. Direct na de oorlog wordt er daarom besloten het bedrijf flink uit te breiden. Er worden twee verdiepingen bovenop het pand aan de Tesselschadestraat gebouwd. Vanaf 1929 beginnen de crisisjaren. Het gaat slecht met de economie, veel bedrijven gaan failliet en steeds meer mensen raken hun baan kwijt. Wonder boven wonder heeft Kluitman hier weinig last van. Er worden niet zoveel boeken verkocht als normaal, maar het bedrijf blijft gezond. Anno 1936 treedt de zoon van Hendrik-Pieter, Pieter Kluitman junior, toe tot de directie van het bedrijf.

Het 75-jarige jubileum wordt wel uitbundig gevierd met een groot feest in het Alkmaarse hotel Proot. De volgende dag volgen nog een excursie naar papierfabriek van Gelder in Velsen, een diner in het Lido en een bezoek aan de revue-operette Hallo Californië in Carré.

Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit. In eerste instantie worden er, net als in de Eerste Wereldoorlog, meer boeken verkocht. Later krijgt Kluitman toch ook met allerlei problemen te maken. Als in 1942 Willem-Karel door een zware longontsteking overlijdt, zetten Hendrik-Pieter en zijn zoon Pieter junior het bedrijf met veel moeite voort. De uitgeverij wordt in 1946 heropgericht door Hendrik-Pieter en Pieter jr. onder de naam Uitgeverij Kluitman. De drukkerij wordt dan afgestoten. Het sterk uitgedunde bedrijf ruilt in 1950 van bedrijfspand met corsettenfabrikant Ekman aan de Oudegracht in Alkmaar. Acht jaar later overlijdt Hendrik-Pieter op 81-jarige leeftijd, hij is tot dan toe nog steeds verbonden aan de uitgeverij.

In 1978 verlaat de uitgeverij Alkmaar en betrekt het een groter pand aan de Kelvinstraat in Heerhugowaard. In 1986 verlaat Pieter jr., als laatste Kluitman, het bedrijf. Het wordt overgenomen door medewerkers Piero Stanco en Heleen Gerla. In 2000 komt de uitgeverij terug naar Alkmaar in een geheel nieuw pand aan de Jan Ligthartstraat, waar ze nu nog steeds zitten.

Nog wat beroemde en bekende boeken die door Kluitman zijn uitgegeven zijn onder andere Pietje Bell van Chris van Abkoude in 1914, Kruimeltje, eveneens van Chris van Abkoude uit 1923 en Schippers van de Kameleon van Hotze de Roos uit 1948.

 
 

Reacties van anderen

  • Je zult vanavond (of zo) het foutje wel zien. Overigens kijk ik dagelijks met veel plezier naar jullie prachtige site !!
    Jan Valentijn @ 2010-10-07 09:44:15
  • Sorry, tekst niet goed gelezen, dus niks foutje. De rest van mijn reactie blijft luid en duidelijk staan !
    Jan Valentijn @ 2010-10-07 09:47:01

Uw reactie












Plattegrond

Zoeken - +