13 april Vigilantie Pakhuis

Over waakzaamheid en koeienogen

Het is dinsdag 13 april 2010. Alweer een prachtig bewijs van Alkmaars rijke handelsverleden; pakhuis De Vigilantie aan het Verdronkenoord (Vigilantie betekent waakzaamheid). Het pakhuis is vermoedelijk gebouwd in de tweede helft van de 17e eeuw. De gevel is iets naar voren gebouwd om het hijsen van producten te vergemakkelijken en om het regenwater buiten te houden. De meeste pakhuizen uit de 17e en 18e eeuw waren voorzien van een eenvoudige tuitgevel. De Vigilantie is hierop een uitzondering met haar rijk versierde halsgevel. Dit soort halsgevels hebben de bijnaam Vingboons-gevels, naar de bekende Amsterdamse architect Philip Vingboons. Hij heeft tussen 1640 en 1675 legio van dit soort halsgevels ontworpen. Wie de ontwerper is van deze Alkmaarse gevel is echter niet bekend.

Bovenop de daklijst staan stenen vazen en de gebeeldhouwde klauwstukken aan de zijkant zijn voorzien van allerlei soorten bloemen en vruchten. De bloemen en vruchten zijn een verwijzing naar de functie van het pakhuis; het opslaan van tropische vruchten. Opvallend zijn de twee gebeeldhouwde ovalen cartouches bovenin (de kleine ronde raampjes). In de bouwwereld worden zij in het Frans oeil-de-boeuf genoemd, ofwel â??koeienoogâ??.
Het pand werd in 1916 voor 4000 gulden gekocht door de gemeente. Het pakhuis verkeerde toen in erbarmelijke staat en dus was de restauratie een flinke klus.

• Categorieën:
• Historische panden