15 november Voormalig Rijks-HBS

Over burgeronderwijs en exercitieoefeningen

Het is maandag 15 november 2010. Toen in 1863 de Wet op het Middelbaar Onderwijs werd ingesteld, ontstond een nieuw schooltype: het burgeronderwijs. Hieruit voortvloeiend ontstond aan de Paardenmarkt de Rijks Hogere Burgerschool, Kortweg Rijks HBS. Dit schoolgebouw werd in 1867 gebouwd naar een ontwerp van de toenmalige gemeentearchitect Du Croix.

Was de school in eerste instantie alleen voor jongens, vanaf 1883 werden er ook meisjes toegelaten. Naast de gewone, reguliere lessen kregen de leerlingen gymnastiekles in de vorm van exercitieoefeningen. Deze lessen kregen erg veel aandacht. De jongens moesten 's morgensvroeg, met een geweer op hun rug, lopend naar Koedijk en weer terug.

Het gebouw is in de Tweede Wereldoorlog gebruikt door de bezetter voor de legering van militairen. Hierna raakte het gebouw steeds meer in verval. Sloop werd overwogen, maar in 1988 werd toch besloten om tot restauratie over te gaan. Nu huist er een advocatenkantoor in het statige pand.

Binnenin het gebouw zijn nog allerlei oude details zichtbaar, zoals een groot glas-in-lood raam in het trappenhuis van de beroemde Haarlemse glazenier Bogtman. Er is een spreuk van Jacob Cats in opgenomen: De derde strengh houdt den kabel. Wat zoiets betekent als: Als iets niet direct lukt, is het de moeite waard om het nogmaals te proberen.

• Categorieën:
• Historische panden