22 maart Watertoren

Over emmertjes water halen

Het is maandag 22 maart 2010. Vandaag is het 'World Water Day', oftewel 'Wereld Water Dag'. Een dag die in het leven is geroepen om stil te staan bij het belang van goed waterbeheer en watermanagement. Wij doen dat op onze manier door te kijken naar het watermonument van Alkmaar.
De 28 meter hoge watertoren aan de Bergerweg is een markant herkenningspunt voor Alkmaar. In het oorspronkelijke ontwerp uit 1900 van de architect Holmberg de Beckfelt had de toren kantelen, wat hem sterk op de burcht uit het Alkmaarse stadswapen deed denken. In 1955 is de toren gerestaureerd en zijn deze kantelen verdwenen.

Halverwege de 19de eeuw was drinkwater nog steeds schaars. Stadsbewoners konden emmers drinkwater halen bij de verschillende pompen die waren geslagen op de plek van een natuurlijke bron. Zo ontstonden open drinkwaterbronnen. In 1880 werden door de gemeente regenvergaarbakken geplaatst bij grote gebouwen. Stedelingen konden hier tegen kleine vergoeding emmers water kopen.
In 1885 kon het eerste duinwater via leidingen in de stad worden getapt. Eind 1886 waren er maar liefst 600 aansluitingen gemaakt en op diverse plaatsen waren er standpijpen aangebracht, vanuit waar drinkwater werd verkocht (o.a. op de Nieuwlanderbrug en bij de Schelphoek). In 1889 werden ook openbare scholen aangesloten op het duinwaterleidingnet. Langzaamaan verdween het beeld van sjouwende mensen met emmers water voorgoed uit het straatbeeld.

De watertoren zorgde voor de benodigde druk om het water op te pompen. In het stalen reservoir kon 800.000 liter water worden bewaard. Dit reservoir zat bovenin de toren, en lag daarmee hoog genoeg boven het waterpeil voor de benodigde druk. Bij gebrek aan een natuurlijk hoog punt (zoals een berg of heuvel) is een torenconstructie noodzaak. Vanuit het reservoir brengt een buizennet het water naar de gebruikers.

De watertoren is nu in gebruik bij een architecten- en ontwerpersmaatschappij. Boven de toren is een glazen opbouw gemaakt met een uitzicht over de stad.

• Categorieën:
• Alkmaarse trekpleisters
• Divers en apart